Σάββατο, 20 Οκτωβρίου 2012

Μελισσοκομικά μυστικά…




Είναι ορισμένα πράγματα που τα βλέπεις απ έξω από την κυψέλη και καταλαβαίνεις τι περίπου γίνετε εκεί μέσα. 
Υπάρχουν και μερικά άλλα που τα βλέπεις μέσα στην κυψέλη αλλά δεν τους δίνεις σημασία.
Ένα έμπειρο μάτι όμως μπορεί να αναγνωρίσει αυτά τα σημάδια των μελισσών και να βγάλει χρήσιμα συμπεράσματα.
Σήμερα θα προσπαθήσω να σας μιλήσω για τέτοια σημάδια, και την εξήγηση που πρέπει να δίνουμε όταν τα βλέπουμε.
Φυσικά οι έμπειροι μελισσοκόμοι αυτά τα γνωρίζουν, όμως ο MELISSOCOSMOS στοχεύει όπως πάντα στους νέους μελισσοκόμους.
Γιατί όπως έχω ξαναπεί αυτοί είναι το μέλλον της μελισσοκομίας.
Οι μέλισσες συνάδελφοι επιβιώνουν σχηματίζοντας μόνο πολυπληθείς κοινωνίες.
Για να μπορέσουν αυτές οι μεγάλες κοινωνίες να λειτουργήσουν ομαδικά χρειάζονται έναν κοινό κώδικα επικοινωνίας.
Αν δεν είχαν κώδικα επικοινωνίας οι μέλισσες θα υπήρχε αναρχία και ανοργανωσιά στην κυψέλη, δεν θα ήξεραν τι δουλειά πρέπει να κάνει η κάθε μια και θα κατέρρεε ολόκληρη η προσπάθεια τους.
Αυτό όμως δεν συμβαίνει, αφού κατά ένα μυστήριο τρόπο μπορούν και συνεννοούνται μεταξύ τους.

Ο μελισσοκόμος ξεχωρίζει κάποια σημάδια των μελισσών, ή αν θέλετε μπορεί να καταλαβαίνει λίγο την γλώσσα τους και αυτό τον βοηθάει να πράττει τα ανάλογα.
Πάμε να δούμε μερικά σημάδια των μελισσών.

Την άνοιξη  όπως και το φθινόπωρο θα δείτε πολλές μέλισσες κυρίως φορτωμένες με γύρη να κάθονται πάνω στις κυψέλες ακούνητες πολλή ώρα, μπορεί να κάθονται και σε χόρτα ή πέτρες έξω από τις κυψέλες τους.

Αν τις δείτε μην φοβηθείτε ακόμα κι αν αυτές οι μέλισσες πεθαίνουν.

Αυτές είναι μέλισσες μεγάλης ηλικίας, ίσως και του Νοεμβρίου, που τα δίνουν όλα προκειμένου να μπορέσει να αναπτυχτεί το σμήνος μετά την αδράνεια του χειμώνα.
Επειδή είναι μεγάλης ηλικίας και οι ανάγκες για εργασία αυτή την εποχή είναι μεγάλες, καταρρέουν.
Οι δυνάμεις τους τις εγκαταλείπουν, και κάθονται ίσως και ώρες ακίνητες, φορτωμένες με τις προμήθειες τους, πολλές από αυτές πεθαίνουν εκεί.

Οι περισσότερες πεθαίνουν στα λιβάδια.

Το φαινόμενο αυτό σταματάει τον Μάρτιο, όταν χάνονται εντελώς οι μέλισσες μεγάλης ηλικίας, οι νέες μέλισσες που γεννιούνται δεν έχουν τέτοιο πρόβλημα.
Το ίδιο ισχύει και το φθινόπωρο όπου τότε καταβάλλεται μεγάλη προσπάθεια από το σμήνος να ανανεώσει τον πληθυσμό του και να μαζέψει προμήθειες για τον χειμώνα.

Ένα άλλο σημάδι που πρέπει να παρατηρεί ο μελισσοκόμος έξω από τις κυψέλες είναι η ποσότητες γύρης που έρχονται.




Αν δείτε τις μέλισσες να καταφθάνουν φορτωμένες γύρη σε μεγάλες ποσότητες να ξέρετε, ότι και η χρονιά είναι καλή, και θα δώσει μελάκια, αλλά κι ότι τα μελίσσια σας έχουν πολλούς γόνους και γι αυτό το λόγο οι συλλέκτριες κουβαλούν τόσο πολύ γύρη.

Επίσης αν δείτε σβολάκια γύρης έξω από τις κυψέλες ή στη σανίδα πτήσεως, αυτό θα πει ότι έρχονται φορτωμένες γύρη οι μελισσούλες και με την προσγείωση τους στην σανίδα πτήσεως πολλά σβολάκια ξεκολλάνε από τα πόδια των μελισσών και πέφτουν κάτω.

Αυτό είναι ένα επίσης σημάδι καλής χρονιάς και πολλών γόνων.

Το μελίσσι που δεν έχει γόνο δεν κουβαλάει γύρη ακόμα κι αν έξω στα λιβάδια είναι άφθονη, ή κουβαλάει ελάχιστες ποσότητες.
Από αυτή την παρατήρηση ένας έμπειρος μελισσοκόμος μπορεί να υποψιαστεί ότι το μελίσσι του είναι ορφανό.

Το ίδιο δεν ισχύει στα αρρενοτόκα όμως, που κουβαλάνε γύρη για να ταΐσουν το γόνο που γεννάνε οι ψευδομάνες.

Αν δείτε μέλισσες σε νερό, να ξέρετε ότι δεν είναι εκεί για να πιουν, αλλά είναι εκεί για να πάρουν νερό και να το μεταφέρουν στην κυψέλη τους.
Όταν βλέπετε μέλισσες που παίρνουν νερό και το πηγαίνουν στην κυψέλη τους είναι δήγμα ότι έχουν γόνους, αφού το νερό το χρησιμοποιούν για να φτιάξουν το χυλό με μέλι νερό και γύρη για να ταΐσουν το γόνο τους.

Το νερό, τους είναι επίσης απαραίτητο το καλοκαίρι για να δροσίζουν την κυψέλη τους.

Αυτό το πετυχαίνουν αν βάλουν νερό στις κηρήθρες, στη συνέχεια οι αερίστριες κάνουν αέρα με τα φτερά τους και καθώς το νερό εξατμίζεται δημιουργείται δροσιά στην κυψέλη.

Επίσης το νερό τους είναι απαραίτητο όταν τα ταΐζουμε βανίλια.
Όταν τα μελίσσια τρώνε βανίλια και δεν έχουν πρόσβαση σε νερό τότε η βανίλια πετρώνει.



Όταν ανοίγουμε την κυψέλη μας θα πρέπει να ξέρουμε ότι…

Σε μελίσσια που βλέπουμε πολλά κηφηνοκελιά την άνοιξη αυτό σημαίνει ότι πιθανόν ετοιμάζονται για σμηνουργία.
Ειδικά αν βλέπετε πολλά κηφηνοκελιά τον Μάρτιο.

Αυτό συμβαίνει γιατί το σμήνος γνωρίζει από καιρό πριν ότι θα σμηνουργίσει, και ετοιμάζει έγκαιρα πολλά (αγόρια) για να ζευγαρώσουν οι νέες βασίλισσες που θα προκύψουν κατά την διαδικασία της σμηνουργίας.
Να πω εδώ ότι είναι γνωστό ότι ένα μελίσσι που διαθέτει βασίλισσα μεγάλης ηλικίας σμηνουργεί πολύ πιο εύκολα από ένα άλλο που έχει νέα βασίλισσα.

Το σμήνος που θα σμηνουργίσει με την γριά βασίλισσα πιθανότατα θα την αντικαταστήσει κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Αν η βασίλισσα είναι έως 2 χρονών όμως δεν την αντικαθιστά, εκτός κι αν η βασίλισσα αυτή έχει πρόβλημα.

Ένα μελίσσι που θέλει να σμηνουργίσει φτιάχνει κελιά συνήθως στα πλαϊνά και στον πάτο της κηρήθρας, ενώ αν κάποιο μελίσσι θέλει να κάνει αντικατάσταση της βασίλισσας του τότε φτιάχνει κελιά στη μέση της κηρήθρας.

Το μελίσσι που κάνει αντικατάσταση της βασίλισσας του την άνοιξη, θα σκοτώσει την παλιά του βασίλισσα, και θα σμηνουργίσει αν βγουν πάνω από μια βασίλισσες στην κυψέλη.
Μελίσσια που κάνουν αντικατάσταση το καλοκαίρι ή το φθινόπωρο δεν σμηνουργούν όσες βασίλισσες κι αν βγουν στην κυψέλη.

Αυτές θα μονομαχήσουν μέχρι θανάτου μέχρι να επικρατήσει μόνο μια.

Αυτή που θα επικρατήσει δεν σημαίνει ότι θα είναι και η καλύτερη δυστυχώς.
Όμως μια παραφυάδα που θα κόψουμε το καλοκαίρι έως τον Σεπτέμβριο είναι δυνατόν να σμηνουργίσει αν βγουν πάνω από μια βασίλισσα.





Οι παραφυάδες που σμηνουργούν κατά την διάρκεια του καλοκαιριού υπολογίζονται σε 5%.

Όταν ανοίξετε την κυψέλη και διαπιστώνετε ότι η βασίλισσα μεγαλώνει τα στεφάνια του γόνου της, τότε είναι καιρός να προσθέσετε άδειο πλαίσιο στο κέντρο της γονοφωλιάς και να κάνετε οριζόντια ανάπτυξη.
Αν ακούσετε μια Βασίλισσα να τραγουδάει τότε περιμένετε σμηνουργία μέσα σε λίγες ώρες.

Αν δίνετε πατώματα στα μελίσσια σας και οι περισσότερες βασίλισσες δεν ανεβαίνουν στο πάνω πάτωμα άμεσα να γεννήσουν τότε να ξέρετε ότι θα είναι μια άσχημη χρονιά με λίγα μέλια, ενώ αν οι βασίλισσες ανέβουν γρήγορα και αρχίσουν να γεννάνε στα πατώματα τότε αυτό είναι σημάδι καλής χρονιάς με πολλά μέλια.

Όταν βλέπετε μέλισσες να χορεύουν πάνω στα πλαίσια όταν ανοίγετε τις κυψέλες τότε να ξέρετε ότι η χρονιά είναι καλή και πως τα μελίσσια δουλεύουν.

Όταν ταΐζετε σιροπάκι την άνοιξη να ξέρετε ότι δεν υπάρχει σοβαρή πιθανότητα λεηλασίας, ενώ αν το επιχειρήσετε τους μήνες Ιούλιο έως και Σεπτέμβριο τότε θα προκληθεί σίγουρα λεηλασία αν δεν το κάνετε βραδινές ώρες.

Αν πάρεις στα χέρια σου ένα πλαίσιο, και δεις την βασίλισσα να τρέχει πάνω σε αυτό, τότε να γνωρίζεις ότι η βασίλισσα αυτή είναι νέα και καλή.
Αν δεις όμως την βασίλισσα να σηκώνει την κοιλιά της και να προσπαθεί να τρέξει χωρίς επιτυχία ή να τρέμει τότε αυτή η βασίλισσα είναι μεγάλης ηλικίας και πιθανόν την άνοιξη να σμηνουργίσει το μελίσσι της.

Ο λογικός αριθμός απωλειών των μελισσοσμηνών κατά την διάρκεια του χειμώνα δεν πρέπει να ξεπερνούν το 5%.
Συνάδελφοι αυτά είναι μερικά μελισσοκομικά μυστικά, όσοι από εσάς ασχοληθούν με τις μέλισσες και περάσουν πολλές ώρες στο μελισσοκομείο τους θα τα παρατηρήσουν.

Όταν ανοίξουμε ένα μελίσσι και το ακούσουμε να βουίζει δυνατά και παρατεταμένα, και επίσης δούμε ότι οι μέλισσες κουνάνε τα φτερά τους και σηκώνουν τις κοιλιές τους προς τα πάνω τότε αυτό είναι σημάδι ότι το μελίσσι είναι ορφανό.

Αν ανοίξουμε ένα μελίσσι και δούμε την βασίλισσα να περπατάει πάνω στο κηροπανο ή πάνω στα ξύλα των πλαισίων μόνη της, τότε αυτό σημαίνει ότι το μελίσσι ετοιμάζεται να την αντικαταστήσει, ενώ αν είναι άνοιξη τότε πιθανότατα θα σμηνουργήσει κιόλας.

Αν ανοίξουμε μια παραφυάδα  μας ίσως δούμε η βασίλισσα να γεννάει αρκετούς κηφήνες, κι ακόμα ίσως παρατηρήσουμε ότι σε αρκετά κελιά γεννάει από 2 και 3 αβγά μαζί.
Αυτό δεν πρέπει να μας ανησυχήσει ιδιαίτερα γιατί κάτι τέτοια τα κάνουν οι νεαρές βασίλισσες μέχρι να στρώσουν λίγο.

Αν δείτε οι βασίλισσες να γεννάνε σε νέες άσπρες κηρήθρες τότε αυτό είναι σημάδι ότι θα έχουμε πολλά μέλια.
Αντίθετα αν δείτε τις βασίλισσες να γεννούν μαύρες κηρήθρες και να απαξιώνουν τις άσπρες τότε θα έχουμε λίγα μέλια την χρονιά αυτή.

Αν δείτε διάρροια από τις μέλισσες σας στις σανίδες πτήσεων, στα καπάκια των κυψελών ή ακόμα και στο μπαμπριζ του αυτοκινήτου σας αν το έχετε εκεί κοντά αραγμένο τότε το πιθανότερο είναι...

Η τροφή που ταΐσατε να ήταν κακίστης ποιότητας (ειδικά τροφές που έχουν γύρες μέσα) το κάνουν συχνά αυτό, και υπάρχει και η πιθανότητα οι εργάτριες να βόσκησαν σε ραντισμένα άνθη.
Αν ισχύει το δεύτερο η διάρροια θα σταματήσει σε 1-2 μέρες, ενώ αν ισχύει το πρώτο θα επιδεινωθεί, θα δείτε μέλισσες να πετούν νεκρό γόνο έξω απ τις κυψέλες και οι βασίλισσες να μειώνουν την γέννα τους σε μεγάλο βαθμό.


Με τα πρώτα κρύα του φθινοπώρου θα δείτε ότι οι εργάτριες δεν θα επιτρέπουν στους κηφήνες να μπαίνουν μέσα στις κυψέλες.
Αυτοί θα κάθονται σχεδόν ακίνητοι πάνω στις σανίδες πτήσεως μέχρι που θα πεθάνουν από κρύο και πείνα.
Αυτό δεν θα πρέπει να σας ανησυχήσει.
Είναι ένας μηχανισμός των μελισσιών που ενεργοποιείται προκειμένου να μπορέσουν να επιβιώσουν πιο εύκολα.
Έξω οι κηφήνες από την κυψέλη σημάνει οικονομία μελιού που θα τους χρησιμέψει τον χειμώνα που έρχεται.
Οι μέλισσες ξέρουν καλά ότι τώρα πια οι κηφήνες απλός είναι περιττά στόματα.
Αν όμως στο μελισσοκομείο σας υπάρχει κάποιο μελίσσι με βασιλοκελιά ή με παρθένα βασίλισσα τότε οι κηφήνες θα πάνε εκεί και οι εργάτριες θα τους επιτρέψουν να μπουν και θα τους φροντίζουν προκειμένου να μπορέσει να ζευγαρώσει η βασίλισσα τους.

Καλό είναι να κρατάτε κανένα αρρενοτόκο μελίσσι τον χειμώνα προκειμένου να μπορούν να ζευγαρώνουν νέες βασίλισσες που προκύπτουν κατά την διάρκεια του χειμώνα...

Καλό είναι να μάθετε να ξεχωρίζετε αυτά τα σημάδια.

Φυσικά υπάρχουν κι άλλα πολλά που δεν μου έρχονται τώρα στο μυαλό.

Ίσως τα γράψω σε άλλη συμπληρωματική ανάρτηση…






MELISSOCOSMOS ελάτε να γνωρίσουμε τον μαγικό κόσμο των μελισσών

12 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

sinxaritiria gia tin selida sou prosferis megali boithia stous neous alla kai tous palious pou freskaroun tin mnimi tous pisteyo.gia na kseximoniasi ena melisi posa plaisia meli prepei na exoun xoris na xriastoun extra trofi ?euxaristo!!

MELISSOCOSMOS είπε...

Πες μου ποσα πλαισια μελισσι θα ειναι να σου πω ποσο μελι θελει φιλε μου

Ανώνυμος είπε...

Καλημέρα Βασίλη,θα ήθελα και εγώ να σε ευχαριστήσω για την βοήθεια που προσφέρεις! Στην πρώτη μελισσοκομικη μου χρόνια (φέτος ) υπήρξες φάρος! Να είσαι καλα

Βασίλης - Σύμη

MELISSOCOSMOS είπε...

Γεια σου Βασιληχαιρομαι. Του χρονου που θα εχουμε καλυτερη χρονια θα δεις οτι θα τα πας ακομα καλυτερα

Ανώνυμος είπε...

Kαλημερα Βασιλη .Σε ευχαριστω για ολες τις συμβουλες και την βοηθεια που που μου προσφερεις σε οσους προσφερεις.
Ηθελα να σε ρωτησω σε ορισμενες κυψελες βλεπω στην στα πορτακια, στη σανιδα πτησης , στα παραθυρακια των καπακιων και στα μπροστα και στα πισω πολυ προπολη . Τι ειναι αυτο ειναι καποιο σημαδι γιατι; Σε ευχαριστω εκ των προτερων για την απαντηση.

Ανώνυμος είπε...

Ειναι σιγουρα προπολη φιλε η τα εχει παει κοψιμο απο τη νοζεμιαση και εχουν χεσει και τα πομολα?

Για προσεχε το γιατι η νοζεμιαση θεριζει αυτη την εποχη.

Βασιλη πρεπει να κανεις μια δημοσιευση για αυτο το θεμα αυτο διοτι ειναι σοβαροτατο

Ανώνυμος είπε...

Οχι φιλε μου δεν ειναι Νοζεμιαση . Προπολη ,κερια στους αερισμους των καπακιων .

Ανώνυμος είπε...

την προπολη την βαζουν οι μελισσες σκοπιμως στα σημεια που ειπες γιατι απο εκει μπαινει κρυο κ με αυτον τον τροπο περιοριζουν την εισοδο της κυψελης,αρα και το κρυο....
Κωστας απο κρητη

Ανώνυμος είπε...

οχι κωστα δεν ειναι μονο στη σιτα αερισμου ειναι γυρω και απ εξω στα παραθυρα αερισμου και μπροστα στη εισοδο εξω απο την κυψελη Τα μετεφερα απο εκει και θα δω .Μηπως προσπαθεια λεηλασιας γιατι στα καπακια αερισμου ειχε συνεχεια μελισσες.

Ανώνυμος είπε...

καλησπέρα Βασίλη, γράψε κάτι για την θεραπεία.

MELISSOCOSMOS είπε...

Για πια θεραπεια ανωνυμε;

stel gial είπε...

Βασίλη σε ευχαριστώ και εγώ για τις γνώσεις σου που μας προσφέρεις. Να είσαι καλά πάντα να μας διδάσκεις .Τώρα για εκείνους που σε κατακρίνουν ως ανώνυμοι μην δίνεις σημασία.